Hướng dẫn được chấp nhận rộng rãi nhất từ các cơ quan y tế và nhà sản xuất khẩu trang là mặt nạ phẳng phẫu thuật dùng một lần vẫn có hiệu quả trong tối đa bốn giờ sử dụng liên tục. Con số này không phải là tùy ý — nó dựa trên nghiên cứu lâm sàng và thử nghiệm thực tế để đo lường mức độ suy giảm hiệu quả lọc, độ thoáng khí và tính toàn vẹn của cấu trúc theo thời gian trong quá trình sử dụng trong thế giới thực. Sau bốn giờ, khả năng lọc các hạt trong không khí và ngăn chặn sự lây truyền của các giọt nhỏ của khẩu trang giảm xuống mức không còn được coi là khả năng bảo vệ đáng tin cậy.
Điều quan trọng là phải hiểu rằng khoảng thời gian bốn giờ này áp dụng cho các điều kiện mài mòn thông thường, liên tục trong môi trường tiêu chuẩn. Trong môi trường lâm sàng hoặc phẫu thuật, nơi người đeo thường xuyên nói chuyện, làm việc trong phòng phẫu thuật ẩm ướt hoặc tiếp xúc với nhiều chất bắn tung tóe, thời gian hiệu quả có thể ngắn hơn đáng kể. Các tổ chức chăm sóc sức khỏe thường thay khẩu trang phẫu thuật cứ sau một đến hai giờ trong các quy trình chuyên sâu vì họ nhận ra hiệu suất suy giảm nhanh chóng như thế nào trong các điều kiện khắt khe.
Khẩu trang phẳng phẫu thuật dùng một lần được làm từ nhiều lớp vật liệu polypropylen không dệt. Lớp ngoài đẩy chất lỏng và các giọt lớn. Lớp giữa - thường là vải tan chảy - hoạt động như hàng rào lọc sơ cấp, thu giữ các hạt mịn thông qua sự kết hợp giữa chặn cơ học và điện tích tĩnh điện. Lớp bên trong nằm sát mặt và được thiết kế để tạo sự thoải mái và hút ẩm.
Điện tích tĩnh điện trong lớp tan chảy đặc biệt quan trọng đối với hiệu suất của mặt nạ. Điện tích này tích cực thu hút và bẫy các hạt mịn mà nếu không sẽ đi qua chỉ dựa vào kích thước. Tuy nhiên, điện tích này giảm dần theo thời gian, đặc biệt là khi khẩu trang trở nên ẩm do hơi thở thở ra. Khi điện tích tiêu tan - điều này bắt đầu xảy ra dần dần kể từ thời điểm đeo mặt nạ - hiệu quả lọc sẽ giảm xuống. Đây là lý do chính tại sao tồn tại giới hạn thời gian và tại sao mặt nạ nguyên vẹn về mặt hình ảnh vẫn có thể bị tổn hại về mặt chức năng.
Mặc dù bốn giờ là tiêu chuẩn chuẩn, nhưng một số yếu tố trong thế giới thực có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ trước thời điểm đó. Việc hiểu các biến số này giúp người đeo đưa ra quyết định tốt hơn về thời điểm nên thay khẩu trang, thay vì chỉ dựa vào đồng hồ.
Hơi thở thở ra có chứa hơi nước, theo thời gian hơi ẩm này sẽ thấm vào lớp bên trong và lớp giữa của khẩu trang. Mặt nạ ẩm đồng thời mất tính toàn vẹn về cấu trúc và hiệu quả lọc. Điện tích tĩnh điện của lớp tan chảy sẽ giảm nhanh hơn khi có hơi ẩm và khẩu trang ướt cũng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi nảy nở trên bề mặt của nó. Trong môi trường có độ ẩm cao hoặc khi gắng sức làm tăng nhịp thở, khẩu trang có thể bị ẩm rõ rệt chỉ sau 30 đến 60 phút, lúc đó cần phải thay khẩu trang ngay lập tức.
Việc nói tạo ra lượng hơi ẩm thoát ra nhiều hơn đáng kể so với việc thở nhẹ nhàng. Nhân viên y tế, giáo viên và những người nói chuyện liên tục trong ca làm việc của họ sẽ thấy khẩu trang của họ xuống cấp nhanh hơn nhiều so với người làm việc lặng lẽ. Tương tự, hoạt động thể chất làm tăng nhịp thở sẽ làm tăng lượng không khí ẩm đi qua mặt nạ trong một đơn vị thời gian, đẩy nhanh cả độ bão hòa độ ẩm và ứng suất cơ học lên các lớp lọc.
Mỗi khi người đeo chạm vào bề mặt trước của khẩu trang phẫu thuật, họ có nguy cơ truyền chất gây ô nhiễm từ tay sang lớp lọc và có khả năng đẩy các hạt qua cấu trúc khẩu trang. Liên tục kéo mặt nạ xuống cằm và ngửa lên - một thói quen phổ biến - khiến bề mặt bên trong bị nhiễm bất cứ thứ gì ở cằm và cổ, đồng thời làm biến dạng hình dạng và ảnh hưởng đến lớp đệm trên khuôn mặt. Ngay cả một trường hợp chạm vào khẩu trang bằng tay chưa rửa cũng có thể đánh bại mục đích bảo vệ của nó về mặt chức năng bất kể thời gian còn lại trên khung thời gian bốn giờ là bao nhiêu.
Trong môi trường y tế, phòng thí nghiệm hoặc chế biến thực phẩm, bề mặt bên ngoài của khẩu trang có thể bị nhiễm trực tiếp vật liệu sinh học, hóa chất hoặc hạt. Bất kỳ sự nhiễm bẩn nào có thể nhìn thấy ở bên ngoài khẩu trang - bao gồm máu, chất tiết hoặc bụi nặng - là tín hiệu ngay lập tức để vứt bỏ và thay khẩu trang, bất kể nó được đeo gần đây như thế nào. Tiếp tục đeo khẩu trang bị ô nhiễm rõ ràng sẽ làm mất đi mục đích của việc đeo khẩu trang hoàn toàn.
Ngoài hướng dẫn dựa trên thời gian, còn có các chỉ số vật lý cụ thể báo hiệu rõ ràng rằng khẩu trang đã hết thời gian sử dụng. Bất kỳ một trong những điều kiện sau đây đều đảm bảo việc thải bỏ và thay thế ngay lập tức:
Lịch trình thay thế thích hợp cho khẩu trang phẳng phẫu thuật dùng một lần khác nhau tùy thuộc vào hoàn cảnh sử dụng. Những gì được chấp nhận trong môi trường công cộng có rủi ro thấp có thể hoàn toàn không đủ trong môi trường lâm sàng hoặc công nghiệp.
| Môi trường sử dụng | Thời lượng tối đa được đề xuất | Yếu tố rủi ro chính |
| Công cộng / đi lại | Lên đến 4 giờ | Độ ẩm từ hơi thở |
| Môi trường văn phòng hoặc lớp học | 2–4 giờ tùy thuộc vào việc nói chuyện | Nói thường xuyên làm tăng độ ẩm |
| Phòng khám/bệnh viện | 1–2 giờ hoặc mỗi thủ tục | Nguy cơ ô nhiễm và độ ẩm cao |
| Phòng phẫu thuật/phẫu thuật | Mỗi thủ tục hoặc tối đa 1 giờ | Bắn tung tóe, độ ẩm, mài mòn kéo dài |
| Môi trường công nghiệp/bụi bặm | 1–2 giờ hoặc khi thấy bẩn | Tải hạt làm tắc nghẽn lớp lọc |
| Sử dụng/tập thể dục ngoài trời | Dưới 2 giờ do mồ hôi | Hoạt động thể chất làm thấm ướt mặt nạ nhanh chóng |
Từ "dùng một lần" trong tên sản phẩm không phải là gợi ý - nó là khía cạnh cơ bản về cách thiết kế và xác nhận khẩu trang. Khẩu trang phẳng phẫu thuật dùng một lần được thiết kế chỉ để sử dụng một lần và việc cố gắng kéo dài tuổi thọ của chúng thông qua việc tái sử dụng sẽ gây ra những rủi ro lớn hơn bất kỳ sự tiện lợi hoặc tiết kiệm chi phí nào được nhận thấy.
Khi tháo và cất khẩu trang đã qua sử dụng - dù gấp vào túi, để trên bàn hay đặt trong túi - bề mặt bên trong, tiếp xúc trực tiếp với miệng và mũi của người đeo, sẽ tiếp xúc với các chất gây ô nhiễm môi trường. Khi đeo mặt nạ lại, những chất gây ô nhiễm đó sẽ được đưa lại trực tiếp vào vùng thở. Ngoài ra, hành động tháo và đeo lại khẩu trang luôn liên quan đến việc chạm vào bề mặt lọc, truyền chất bẩn từ tay lên chính lớp có tác dụng bảo vệ.
Các nỗ lực vệ sinh hoặc kéo dài tuổi thọ của khẩu trang phẫu thuật dùng một lần — chẳng hạn như phun thuốc khử trùng, cho vào lò vi sóng hoặc sấy khô trong không khí — sẽ làm hỏng cấu trúc lọc và phá hủy điện tích trong lớp tan chảy mà không khôi phục khẩu trang về trạng thái an toàn hoặc hoạt động bình thường. Nghiên cứu đã liên tục chỉ ra rằng những phương pháp này làm giảm hiệu suất của mặt nạ hơn là khôi phục nó. Cách tiếp cận có trách nhiệm duy nhất là vứt bỏ khẩu trang đã sử dụng một cách an toàn và sử dụng khẩu trang mới.
Việc vứt bỏ khẩu trang phẫu thuật đã qua sử dụng đúng cách cũng quan trọng như việc đeo khẩu trang đúng cách. Khẩu trang bị vứt bỏ không đúng cách có thể trở thành nguồn lây nhiễm cho người khác, đặc biệt là ở các cơ sở chăm sóc sức khỏe hoặc có nguy cơ cao. Hãy làm theo các bước sau để tháo và vứt bỏ khẩu trang phẳng phẫu thuật dùng một lần đã qua sử dụng một cách an toàn:
Không phải tất cả các khẩu trang phẳng phẫu thuật dùng một lần đều có cùng mức độ bảo vệ hoặc cùng thời gian hiệu quả cơ bản. Khẩu trang đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý được công nhận — chẳng hạn như ASTM F2100 ở Hoa Kỳ, EN 14683 ở Châu Âu hoặc YY 0469 ở Trung Quốc — đã được kiểm tra về hiệu quả lọc vi khuẩn (BFE), khả năng kháng chất lỏng, độ thoáng khí và tính dễ cháy. Khẩu trang được xếp hạng BFE ≥98% theo tiêu chuẩn ASTM hoặc EN mang lại mức độ lọc có ý nghĩa khi bắt đầu sử dụng.
Khi mua khẩu trang phẳng phẫu thuật, hãy tìm nhãn rõ ràng xác định tiêu chuẩn áp dụng và mức lọc, đồng thời tránh các sản phẩm không được chứng nhận có thể trông giống hệt nhau nhưng thiếu các lớp lọc đã được kiểm tra. Thiết kế phẳng - trái ngược với hình dạng cốc đúc hoặc mỏ vịt - vẫn phải cung cấp đủ độ che phủ khuôn mặt và được kết hợp với dây mũi bằng kim loại hoặc nhôm dẻo có thể được định hình chính xác để ngăn chặn các khe hở không khí ở sống mũi. Một chiếc mặt nạ vừa vặn, đã được chứng nhận, được sử dụng không quá bốn giờ và được thay thế khi có bất kỳ dấu hiệu nào về độ ẩm hoặc hư hỏng là cách tiếp cận hiệu quả nhất để nhận được đầy đủ giá trị từ mỗi chiếc mặt nạ bạn sử dụng.